პოლონეთის ისტორია მრავალ საინტერესო ადგილს ინახავს, თუმცა მათ შორის განსაკუთრებული ადგილი უკავია ჩარნოლასს – სოფელს, რომელიც განუყოფლად არის დაკავშირებული პოლონური რენესანსის უდიდესი პოეტის, იან კოხანოვსკის სახელთან. ეს არის ადგილი, სადაც პოეტი ცხოვრობდა, ქმნიდა და რომელმაც სამუდამოდ დატოვა კვალი ეროვნულ ლიტერატურაში.
იან კოხანოვსკი (1530-1584) პოლონეთის ოქროს ხანის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფიგურაა. სწორედ ჩარნოლასში, თავის საოჯახო მამულში, გაატარა მან ცხოვრების ყველაზე ნაყოფიერი წლები. 1570 წლისთვის პოეტი საბოლოოდ დასახლდა სოფელში, სადაც მან დაწერა თავისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებები, მათ შორის „ფრაშკები“ (ეპიგრამები), „სიმღერები“ და, რაც მთავარია, „ტრენები“ (ელეგიები).
ჩარნოლასის მშვიდმა და იდილიურმა გარემომ შთააგონა კოხანოვსკი, შეექმნა ნაწარმოებები, რომლებიც ასახავდა როგორც ბუნების სილამაზეს, ასევე ადამიანის შინაგან განცდებს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია „ტრენები“, რომლებიც დაიწერა 1579 წელს მისი საყვარელი ქალიშვილის, ურშულას, გარდაცვალების შემდეგ. ეს ნაწარმოებები პოლონური ლიტერატურის ერთ-ერთ მწვერვალად ითვლება, სადაც პოეტი გულწრფელად გამოხატავს მამის უსაზღვრო მწუხარებასა და რწმენის კრიზისს.
დღეს ჩარნოლასი არ არის მხოლოდ სოფელი რუკაზე;
ეს არის კულტურული მემკვიდრეობის ცენტრი, სადაც განთავსებულია იან კოხანოვსკის მუზეუმი. მუზეუმი მდებარეობს ყოფილი კოხანოვსკების მამულის ტერიტორიაზე და სტუმრებს სთავაზობს უნიკალურ შესაძლებლობას, გაეცნონ პოეტის ცხოვრებასა და შემოქმედებას, იხილონ მისი პირადი ნივთები, ხელნაწერები და იმ ეპოქის ამსახველი ექსპონატები. მუზეუმის გარშემო არსებული პარკი და ძველი ხეები კიდევ უფრო ამძაფრებს ისტორიულ ატმოსფეროს, რაც საშუალებას აძლევს ვიზიტორებს, იგრძნონ ის შთაგონება, რომელსაც ოდესღაც პოეტი განიცდიდა.
ჩარნოლასი სამართლიანად ითვლება პოლონური ლიტერატურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ადგილად, რომელიც ინარჩუნებს იან კოხანოვსკის სულს და გადასცემს მის მემკვიდრეობას მომავალ თაობებს. ეს არის ადგილი, სადაც ისტორია და პოეზია ერთმანეთს ერწყმის, ქმნის რა დაუვიწყარ გამოცდილებას ყველა ლიტერატურის მოყვარულისთვის.
მოამზადა მათე გასვიანმა