Photo: Robert Głowackiპოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (MSN) ორ მასშტაბურ გამოფენას მასპინძლობს, რომლებიც ქალის როლს, გამოწვევებსა და მიღწევებს საუკუნეების განმავლობაში იკვლევს. „ქალის საკითხი 1550–2025“ და „ქალთა ქალაქი“ – ეს ის პროექტებია, რომლებიც არა მხოლოდ პოლონურ, არამედ გლობალურ კონტექსტში ქალის ადგილის, უფლებებისა და სოციალური ფუნქციის ღრმა ანალიზს გვთავაზობს.
გამოფენა „ქალის საკითხი 1550–2025“ უნიკალური ისტორიული პერსპექტივით გამოირჩევა. ის 475-წლიან პერიოდს მოიცავს და ცდილობს აჩვენოს, თუ როგორ იცვლებოდა ქალის სტატუსი, უფლებები და საზოგადოებრივი აღქმა რენესანსიდან დღემდე. ექსპოზიცია ხელოვნების ნიმუშების, ისტორიული დოკუმენტებისა და თანამედროვე ინსტალაციების მეშვეობით გვიყვება ქალთა ბრძოლაზე თანასწორობისთვის, განათლებისთვის, პოლიტიკური მონაწილეობისა და საკუთარი იდენტობის დამკვიდრებისთვის. ეს არის მოგზაურობა წარსულში, რომელიც თანამედროვე გამოწვევებსაც ეხმიანება და მომავლის პერსპექტივებსაც აჩენს.
პარალელურად, გამოფენა „ქალთა ქალაქი“ თანამედროვეობასა და ურბანულ სივრცეში ქალის გამოცდილებაზე ამახვილებს ყურადღებას. ის იკვლევს, თუ როგორ აყალიბებს ქალაქი ქალის ცხოვრებას, მის უსაფრთხოებას, თავისუფლებასა და შესაძლებლობებს. ექსპოზიცია ეხება ისეთ აქტუალურ თემებს, როგორიცაა გენდერული ძალადობა, ქალთა მონაწილეობა ქალაქის დაგეგმარებაში, საჯარო სივრცეების ხელმისაწვდომობა და ქალის ხმა თანამედროვე მეტროპოლიაში. ეს არის მცდელობა, დავინახოთ ქალაქი ქალის თვალით და გავიაზროთ ის სირთულეები და პოტენციალი, რაც ამ გარემოს ახლავს.
ორივე გამოფენა ხელოვნების ენით საუბრობს და მნახველს აფიქრებს ქალის ადგილზე საზოგადოებაში. ისინი არა მხოლოდ ისტორიულ ფაქტებსა და სოციალურ პრობლემებს წარმოაჩენენ, არამედ ემოციურ და ესთეტიკურ განცდებსაც იწვევენ. მიუხედავად იმისა, რომ გამოფენები ვარშავაში იმართება, მათში განხილული თემები უნივერსალურია და ღრმა რეზონანსს პოულობს საქართველოს საზოგადოებაშიც.
მოამზადა ნათია ქიმაძემ