ხელოვნების სამყაროში ზოგიერთი მიმართულება განსაკუთრებულ გზას გადის, რათა ტრადიციული ხელობიდან თანამედროვე, ავტონომიურ ხელოვნებად იქცეს და მსოფლიო აღიარება მოიპოვოს. პოლონური მხატვრული ქსოვილის ხელოვნება სწორედ ასეთი წარმატების ისტორიაა, რომელიც ინოვაციით, ექსპერიმენტებითა და ძლიერი მხატვრული ხედვით გამოირჩევა.
პოლონური ტექსტილის ხელოვნების აღმავლობა ჯერ კიდევ ორ მსოფლიო ომს შორის პერიოდში დაიწყო, როდესაც ხელოსნური სახელოსნოები, როგორიცაა „Ład“, ეროვნული სტილის ძიებასა და ხალხური ხელოვნების თანამედროვე ინტერპრეტაციას ცდილობდნენ. თუმცა, ნამდვილი გარდატეხა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მოხდა. ომისშემდგომ პერიოდში, პოლონელი მხატვრები აქტიურად ეძებდნენ ახალ ფორმებსა და გამოხატვის საშუალებებს, რამაც ტექსტილი არა უბრალო დეკორატიულ ელემენტად, არამედ დამოუკიდებელ, მონუმენტურ ხელოვნების ნიმუშად აქცია.
1960-იან და 1970-იან წლებში ჩამოყალიბდა ე.წ. პოლონური ტექსტილის ხელოვნების სკოლა, რომელიც მსოფლიო მასშტაბით უნიკალური ფენომენი გახდა. ამ სკოლის წარმომადგენლებმა უარი თქვეს ტრადიციულ, ბრტყელ გობელენებზე და დაიწყეს ექსპერიმენტები სივრცულ ფორმებთან, ახალ მასალებთან (სისალი, თოკი, ლითონი და ა.შ.) და არატრადიციულ ტექნიკასთან. მათი ნამუშევრები ხშირად მონუმენტური ზომის იყო და ინსტალაციებს მოგაგონებდათ, რაც მაყურებელს სრულიად ახალ გამოცდილებას სთავაზობდა.
ამ მოძრაობის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფიგურა იყო მაგდალენა აბაკანოვიჩი, რომლის „აბაკანები“- მასიური, სივრცული ქსოვილის სკულპტურები – მსოფლიო ხელოვნების ისტორიაში შევიდა. აბაკანოვიჩმა და მისმა თანამედროვეებმა, როგორებიც იყვნენ ვოიჩეხ სადლეი, იოლანტა ოვიძკა და კრისტინა სადოვსკა, დაამტკიცეს, რომ ტექსტილი შეიძლება იყოს ისეთივე ძლიერი და ექსპრესიული მედიუმი, როგორც ქანდაკება ან ფერწერა.
პოლონური ტექსტილის ხელოვნების წარმატება არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ შიდა სცენით. მათმა ნამუშევრებმა საერთაშორისო აღიარება მოიპოვეს ისეთ პრესტიჟულ ღონისძიებებზე, როგორიცაა ლოზანის ბიენალე (1962, 1965, 1969) და სან-პაულუს ბიენალე. ამ წარმატების საიდუმლო მდგომარეობდა არა მხოლოდ მხატვრების ნიჭსა და ინოვაციურ მიდგომაში, არამედ ინსტიტუციურ მხარდაჭერაშიც - სამხატვრო აკადემიები, გალერეები და კრიტიკოსები აქტიურად უჭერდნენ მხარს ამ ახალ მიმართულებას.
მოამზადა ნათია ქიმაძემ